ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁC BIẾN CHỨNG

ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2: NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU VÀ CÁC BIẾN CHỨNG 

Đái tháo đường type 2 là một bệnh mạn tính thường gặp ở người từ 40 tuổi trở lên, tuy nhiên hiện nay bệnh có xu hướng trẻ hóa. Do diễn tiến âm thầm và ít biểu hiện rõ ràng, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi các biến chứng đã xuất hiện. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh đái tháo đường type 2, từ nguyên nhân, dấu hiệu đến các biến chứng thường gặp. 

  1. Bệnh đái tháo đường type 2 được hiểu như thế nào? 

Đái tháo đường type 2 (tiểu đường loại 2) là bệnh lý mạn tính đặc trưng bởi tình trạng rối loạn chuyển hóa glucose, suy giảm chức năng tế bào beta của tuyến tụy và tình trạng kháng insulin. 

Khi glucose trong máu tăng cao kéo dài sẽ gây rối loạn chuyển hóa carbohydrate, protein và lipid, đồng thời làm tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là tim, gan, thận, mắt và hệ thần kinh. 

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Trong giai đoạn đầu, các triệu chứng thường mơ hồ, không rõ ràng. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện mình mắc đái tháo đường khi đã xuất hiện các biến chứng. 

  2. Nguyên nhân gây bệnh

Đái tháo đường type 2 không chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng phổ biến ở người trẻ có lối sống không lành mạnh. Sinh lý bệnh của đái tháo đường type 2 là sự tương tác giữa yếu tố di truyền và yếu tố môi trường, cụ thể như sau: 

• Yếu tố di truyền: Người có tiền sử gia đình (bố, mẹ, anh chị em ruột) mắc đái tháo đường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 
• Yếu tố môi trường: Bao gồm các yếu tố có thể can thiệp và điều chỉnh nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh: 

Thay đổi lối sống theo hướng ít vận động, giảm hoạt động thể lực. Chế độ ăn uống dư thừa năng lượng, tăng tinh bột, chất béo, giảm chất xơ. Chất lượng thực phẩm không đảm bảo. Căng thẳng, stress kéo dài. 

• Tuổi tác: Tuổi càng cao thì nguy cơ mắc bệnh càng tăng, đây là yếu tố không thể can thiệp để giảm tỷ lệ mắc bệnh. 

  3. Các triệu chứng

Ở giai đoạn đầu, đái tháo đường type 2 thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện một số biểu hiện sau: 

Khát nước, khô miệng: Do hiện tượng tiểu nhiều làm cơ thể mất nước, người bệnh luôn cảm thấy khát và phải uống nước thường xuyên để bù lại lượng nước đã mất. 

Tiểu nhiều: Thận phải tăng cường hoạt động để đào thải lượng glucose dư thừa ra ngoài, khiến người bệnh đi tiểu nhiều lần trong ngày. 

Giảm cân bất thường: Khi glucose bị đào thải qua nước tiểu, lượng calo cung cấp cho cơ thể cũng bị mất đi, dẫn đến tình trạng sụt cân không rõ nguyên nhân. 

Vết thương lâu lành: Đường huyết cao làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến các vết thương dù nhỏ cũng lâu lành hơn so với người bình thường. 

Tầm nhìn mờ đi: Nồng độ glucose máu cao làm thủy tinh thể bị sưng phồng, ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt, gây mờ mắt và giảm thị lực. 

  4. Các biến chứng của đái tháo đường type 2 

Tình trạng glucose máu tăng cao kéo dài có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng ở tim mạch, thần kinh, mắt và thận. 

4.1. Biến chứng cấp tính 

Một số biến chứng cấp tính thường gặp gồm: 

• Nhiễm toan ceton: Là tình trạng toan hóa máu do thiếu insulin, các sản phẩm chuyển hóa dang dở tích tụ trong cơ thể. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể tử vong. 
• Tăng áp suất thẩm thấu: Khi áp lực thẩm thấu trong máu tăng cao, người bệnh có thể rơi vào trạng thái hôn mê và có nguy cơ tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời. 
• Hạ glucose máu: Xảy ra khi đường huyết giảm dưới 3,6 mmol/L, thường do dùng thuốc quá liều, ăn uống không hợp lý, tập luyện quá sức hoặc nghiện bia rượu. Biểu hiện thường gặp là run tay chân, mệt mỏi, đói cồn cào, choáng váng. Nếu không điều trị kịp thời có thể dẫn đến hôn mê. 

4.2. Biến chứng mạn tính 

Đái tháo đường type 2 có thể gây ra nhiều biến chứng mạn tính, bao gồm: 

• Biến chứng tim mạch: Tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, suy tim, có thể dẫn đến bại liệt và tử vong. 
• Biến chứng thận: Tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận làm suy giảm chức năng thận, lâu dài dẫn đến suy thận. 
• Biến chứng thần kinh: Thường biểu hiện bằng tê bì, teo cơ, mất cảm giác, sụp mi, liệt cơ mặt; ngoài ra còn có thể gây liệt bàng quang, rối loạn cương dương và nhồi máu cơ tim. 
• Biến chứng về mắt: Giảm thị lực, mù lòa. Biến chứng này có thể được kiểm soát nếu người bệnh kiểm tra mắt định kỳ, kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp. 
• Biến chứng khi mang thai: Thai phụ mắc đái tháo đường có nguy cơ sinh con quá cân, làm tăng biến chứng cho cả mẹ và bé, trẻ sơ sinh có nguy cơ hạ glucose máu.

Ngoài ra, đái tháo đường type 2 còn ảnh hưởng đến xương khớp, não bộ và có thể gây suy giảm trí nhớ.