1. TỔNG QUAN VỀ TUYẾN GIÁP VÀ XÉT NGHIỆM CHỨC NĂNG TUYẾN GIÁP
Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm phía trước cổ, có vai trò sản xuất hormone T3 và T4 giúp điều hòa chuyển hóa, nhịp tim, thân nhiệt và nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể.
Các rối loạn tuyến giáp thường gặp gồm:
- Basedow (cường giáp): Tuyến giáp hoạt động quá mức, gây sụt cân, mất ngủ, hồi hộp, lồi mắt.
- Suy giáp: Giảm sản xuất hormone giáp, gây mệt mỏi, tăng cân, chậm chuyển hóa.
- Hashimoto: Bệnh tự miễn dẫn đến suy giáp.
- Ung thư tuyến giáp: Ít gặp nhưng có thể gây khó nuốt, khàn tiếng, khó thở.
2. CÁC XÉT NGHIỆM CHỨC NĂNG TUYẾN GIÁP
Xét nghiệm tuyến giáp giúp đánh giá hoạt động của tuyến và phát hiện bệnh lý sớm, bao gồm:
- TSH: Chỉ số quan trọng nhất đánh giá hoạt động tuyến giáp.
- T3, T4 (toàn phần và tự do – FT3, FT4): Đánh giá nồng độ hormone giáp trong máu.
- TPOAb, TgAb, TSI: Kháng thể giúp phát hiện bệnh tự miễn tuyến giáp.
- Thyroglobulin (Tg): Theo dõi ung thư tuyến giáp và nguy cơ tái phát.
Chỉ số bình thường tham khảo:
- TSH: 0,4 – 4,0 mU/L
- T4: 60 – 140 nmol/L
- FT4: 10 – 26 pmol/L
- T3: 1,1 – 2,7 nmol/L
- FT3: 3,5 – 7,8 pmol/L
3. KHI NÀO NÊN XÉT NGHIỆM TUYẾN GIÁP?
Nên kiểm tra khi có các dấu hiệu:
- Mệt mỏi kéo dài, rối loạn cân nặng
- Thay đổi nhịp tim
- Rối loạn kinh nguyệt
- Trầm cảm, lo âu
- Rụng tóc, khô da
- Tiền sử gia đình có bệnh tuyến giáp
- Phụ nữ mang thai hoặc tiền mãn kinh
4. PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ TUYẾN GIÁP
- Xét nghiệm hormone máu (TSH, FT3, FT4)
- Xét nghiệm kháng thể miễn dịch
- Siêu âm tuyến giáp
- Chụp CT khi cần đánh giá cấu trúc
Tóm lại, xét nghiệm chức năng tuyến giáp là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm rối loạn nội tiết, hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi điều trị hiệu quả.
